W trakcie starań o pierwszą pracę wielu młodych ludzi koncentruje się na aspektach formalnych. Z wielką starannością przygotowują swoje życiorysy, zbierają dokumenty potwierdzające udział w szkoleniach i edukacyjnych inicjatywach, a także przygotowują prezentacje dotychczasowych osiągnięć. W tym uporządkowanym procesie łatwo pominąć element, który często ma istotne znaczenie – relacje międzyludzkie. Liczne przykłady pokazują, że zawodowe przełomy zaczynały się od spontanicznej wymiany zdań, nieplanowanego spotkania czy polecenia ze strony znajomego. Tę obserwację potwierdzają dane Eurostatu – w obrębie Unii Europejskiej najwięcej osób znajduje pracę dzięki kontaktom osobistym, odpowiadając za 28,8% wszystkich przypadków skutecznego pozyskania posady. Interesujący jest fakt, że nawet wśród absolwentów szkół wyższych, gdzie nacisk kładziony jest na formalne kryteria i procedury, niemal co piąta osoba wskazuje właśnie na sieć znajomości jako czynnik umożliwiający zdobycie zatrudnienia. To prowadzi do istotnej refleksji: jak rozpocząć budowanie własnych relacji zawodowych już w trakcie studiów oraz w jaki sposób mogą one przyczynić się do rozwoju przyszłej ścieżki zawodowej?
Znaczenie budowania relacji zawodowych
Niektórzy wciąż traktują hasło „pracy dzięki kontaktom” z rezerwą, kojarząc je głównie z obchodzeniem procedur i faworyzowaniem znajomych kosztem uczciwej konkurencji. Ten sposób myślenia wiąże się jednak bardziej z układami opartymi na koneksjach rodzinnych lub towarzyskich, a nie z rzeczywistą ideą networkingu. Pojęcia te nie powinny być utożsamiane, ponieważ dotyczą zupełnie odmiennych mechanizmów. W odróżnieniu od protekcji, tworzenie sieci kontaktów zawodowych koncentruje się na budowaniu relacji, których podstawą są wzajemne zaufanie, otwartość na współpracę oraz chęć niesienia pomocy. Nie chodzi tu o kolekcjonowanie nazwisk w książce adresowej ani o rozrost listy znajomych w serwisach społecznościowych. Sednem tego podejścia jest nawiązywanie rzeczywistych więzi między profesjonalistami – takich, w których każdy uczestnik może zarówno dzielić się doświadczeniami, jak i korzystać z wiedzy innych. Osoba świadoma siły relacji zawodowych nie rozpoczyna interakcji od oczekiwań, lecz od gotowości zaoferowania wsparcia i poszukiwania sposobów, by przynieść korzyść drugiej stronie.
Relacje zawodowe nie rozwijają się spontanicznie – ich skuteczność zależy od regularnych działań, osobistej inicjatywy oraz długoterminowego podejścia. Nie wystarczy pojedyncze spotkanie czy uczestnictwo w jednym wydarzeniu. To proces wymagający zaangażowania, który z czasem przynosi realne efekty. Sposobów na rozwijanie kontaktów jest wiele: od obecności na wydarzeniach branżowych, przez nieformalne rozmowy podczas przerw, aż po aktywność w tematycznych społecznościach online. Dobrze pielęgnowane relacje nabierają z czasem naturalnego charakteru – stają się źródłem wsparcia, cennych informacji o rynku oraz przestrzenią do wspólnej realizacji inicjatyw. Regularne uczestnictwo w życiu zawodowym oraz troska o dobre imię sprawiają, że w momencie pojawienia się nowej szansy nasze nazwisko budzi rozpoznawalność i pozytywne skojarzenia.
Relacje na studiach a rozwój zawodowy po zakończeniu nauki
Okres spędzony na uczelni to czas, w którym krzyżują się ścieżki osób o zróżnicowanym zapleczu, aspiracjach i zdolnościach. Wspólnota akademicka tworzy przestrzeń sprzyjającą budowaniu znajomości o zróżnicowanym charakterze. W jej ramach spotykają się przyszli specjaliści – od naukowców po praktyków – którzy już podczas studiów zaczynają kształtować kierunek własnego rozwoju zawodowego. Uniwersytet przypomina pod pewnymi względami środowisko zawodowe – każde nawiązane porozumienie może w dłuższej perspektywie zyskać na znaczeniu. Znajomości zawierane w trakcie edukacji wyższej przybierają różne formy – każda z nich wnosi coś odmiennego i ma inny wpływ na przyszłość.
Znaczenie kontaktów nawiązanych podczas studiów
Znajomości zawarte w trakcie wspólnego uczestnictwa w zajęciach, działaniach organizowanych przez koła naukowe czy żmudnych przygotowań do sesji egzaminacyjnej, mają zdecydowanie szerszy wymiar niż tylko towarzyszenie sobie na uczelni. W perspektywie kilku lat wiele z tych osób obejmie stanowiska decyzyjne, stworzy własne inicjatywy biznesowe lub wyspecjalizuje się w konkretnych dziedzinach, wpływając na rozwój różnych segmentów rynku zatrudnienia. Po ukończeniu studiów drogi uczestników tej społeczności rozchodzą się – rozproszeni po instytucjach, miastach i sektorach, budują szeroko rozgałęzioną strukturę zawodowych kontaktów.
Więzi, które kształtowały się na bazie wspólnej pracy intelektualnej i pokonywania trudnych etapów edukacyjnych, często okazują się zaskakująco trwałe. Osoba, z którą kiedyś dzieliliśmy ławkę, może po latach stać się źródłem informacji o nadchodzącej rekrutacji albo zaproponować dołączenie do swojego zespołu. Współautor wcześniejszego projektu potrafi dostrzec potencjał do wspólnego działania i zaprosić do realizacji nowej koncepcji. Znajomy z innego wydziału niekiedy przekaże numer do zaufanego fachowca lub podpowie rozwiązanie sprawdzone w praktyce. Nawet jeśli interakcje ograniczają się dziś głównie do krótkich wiadomości w sieciach społecznościowych, taka relacja nadal otwiera drogę do informacji, których próżno szukać w publicznych bazach ofert pracy.
Współdziałanie ze środowiskiem akademickim
Osoby prowadzące zajęcia akademickie to specjaliści z imponującym doświadczeniem zawodowym oraz rozległymi powiązaniami zarówno w kręgach naukowych, jak i w sektorach gospodarki oraz strukturach administracyjnych. Dzięki aktywności na styku uczelni i świata praktyki zdobyli umiejętność przekładania teorii na konkretne działania realizowane w ramach rzeczywistych przedsięwzięć. Relacja z promotorem lub wykładowcą, oparta na wzajemnym poszanowaniu i zaangażowaniu, może otworzyć przed studentem dostęp do środowisk oraz osób, które poza uczelnianym kontekstem pozostałyby niedostępne.
Student aktywnie uczestniczący w zajęciach, wykazujący inicjatywę oraz autentyczne zainteresowanie zagadnieniami poruszanymi podczas wykładów, zapamiętywany jest jako osoba rzetelna, ambitna i godna zaufania. Taka postawa bywa początkiem relacji, w której prowadzący chętnie dzielą się swoim doświadczeniem, udzielają celnych wskazówek dotyczących dalszego rozwoju zawodowego lub wspierają kandydatów poprzez pozytywne rekomendacje. W praktyce zdarza się, że firmy proszą wykładowców o wskazanie najbardziej obiecujących absolwentów. Jeżeli dany student zostanie wymieniony w takim kontekście, może otrzymać zaproszenie do udziału w rekrutacji jeszcze przed jej oficjalnym rozpoczęciem. To jedna z dróg, które skutecznie przyspieszają wejście na rynek pracy w wybranym obszarze zawodowym.
Międzynarodowe kontakty zdobywane podczas pobytu za granicą
Wyjazdy w ramach programów wymiany, takich jak Erasmus, mają znacznie szerszy wymiar niż tylko uczestnictwo w zajęciach uczelni goszczącej. To okazja do nawiązywania relacji, które nierzadko utrzymują się długo po powrocie do kraju. Przebywanie w innym państwie zachęca do przełamywania codziennych schematów, staje się impulsem do poznawania nowych perspektyw kulturowych oraz ułatwia interakcje z osobami pochodzącymi z rozmaitych środowisk akademickich. Wspólne doświadczenia z uczestnikami wymiany i lokalnymi studentami nierzadko stają się początkiem przyjaźni, które przetrwają próbę czasu.
W kontekście rynku pracy, który coraz wyraźniej nabiera globalnego charakteru, utrzymanie takich kontaktów zyskuje wymiar praktyczny. Osoba poznana podczas wyjazdu może zasugerować konkretnego pracodawcę, którego oferty nie trafiają do publicznych ogłoszeń, albo wesprzeć w procesie aklimatyzacji w nowym miejscu. Gdy pojawia się perspektywa pracy za granicą, świadomość istnienia bliskiej osoby w danym mieście potrafi znacznie obniżyć próg niepewności i sprawić, że decyzja o przeprowadzce stanie się mniej obciążająca. Doświadczenie życia w obcym kraju przekłada się również na lepsze kompetencje językowe, łatwość adaptacji oraz umiejętność poruszania się w środowisku wielokulturowym – a te cechy coraz częściej decydują o atrakcyjności kandydatów w oczach rekruterów.
Znaczenie kontaktów w kształtowaniu ścieżki zawodowej
Relacje nawiązane w okresie studiów potrafią niespodziewanie powrócić po latach, przynosząc nowe perspektywy zawodowe. Jedną z najważniejszych zalet wynikających z pielęgnowania kontaktów z uczelni jest dostęp do tzw. nieoficjalnych źródeł ofert pracy – ogłoszeń, które nie trafiają do publicznych baz danych. Spora część procesów rekrutacyjnych przebiega w sposób niedostrzegalny dla osób spoza środowiska – informacje przekazywane są wewnętrznie lub poprzez sieć znajomych. Osoba, która przez lata zbudowała rozległą sieć kontaktów, znacznie łatwiej natrafi na takie okazje. Rekomendacja udzielona przez osobę zaufaną – czy to byłego promotora, czy dawnego kolegę z grupy – może okazać się bardziej skuteczna niż nawet najlepiej przygotowane dokumenty aplikacyjne. Dla pracodawcy to często silniejszy argument niż zawartość CV, bo niesie za sobą osobistą gwarancję jakości kandydata.
Niektóre znajomości z lat akademickich przekształcają się z czasem w fundamenty wspólnych projektów. To właśnie z takich relacji wyrastają liczne inicjatywy przedsiębiorcze – wiele firm rozpoczyna działalność na bazie idei rodzących się podczas uczelnianych współprac. Kontakty ze studiów często przybierają funkcję przestrzeni do wymiany poglądów oraz dzielenia się nowinkami ze świata technologii czy strategii zawodowych. Dzięki nim łatwiej śledzić rozwój trendów i szybciej reagować na zmieniające się realia rynku pracy. Wraz z upływem lat relacje te zmieniają swój charakter – zaczynają służyć współdziałaniu, wzajemnemu wspieraniu kariery oraz stają się pomocne przy wprowadzaniu zmian w życiu zawodowym.
Jak rozwijać kontakty akademickie z myślą o karierze zawodowej?
Relacje zawodowe nie rodzą się wyłącznie z obecności na spotkaniach – ich zalążek tkwi w podejściu do innych ludzi. Skuteczna sieć kontaktów powstaje tam, gdzie pojawia się autentyczna ciekawość i chęć wzajemnego wsparcia, a nie wyrachowane liczenie korzyści. Inicjatywa, która polega na dzieleniu się doświadczeniem i oferowaniu pomocy czy po prostu utrzymywaniu kontaktu, potrafi zapaść w pamięć. Takie zachowania budują zaufanie i sprawiają, że inni częściej kierują się właśnie do nas, gdy nadarzy się odpowiedni moment na współpracę. To dopiero wtedy relacja może przerodzić się w coś trwalszego.
Obecność ma istotne znaczenie przy rozwijaniu kontaktów. Wspólne ćwiczenia, realizacja projektów, uczestnictwo w debatach, konferencjach czy spotkaniach ze specjalistami stanowią wartościowe punkty styku. Równolegle coraz większy odsetek takich wydarzeń przenosi się do przestrzeni online. Platformy do wideokonferencji, targi kariery odbywające się w internecie, panele dyskusyjne czy branżowe kanały na Slacku i Discordzie umożliwiają rozmowy z osobami z różnych uczelni, miast, a nawet kontynentów. Ważną rolę odgrywa w tym kontekście wrażenie, jakie wywieramy na innych. W rozmowach bezpośrednich uwagę przyciąga nie tylko treść, lecz także sposób jej przekazania, wygląd czy mowa ciała. W trybie zdalnym równie istotne staje się otoczenie, z którego się łączymy. Choć wiele osób traktuje kuchnię jako prowizoryczne biuro – siadając przy stole i korzystając z krzesła do jadalni – dobrze jest stworzyć choćby niewielką przestrzeń przeznaczoną wyłącznie do pracy. Taki kącik ułatwia skupienie, poprawia samopoczucie i wpływa na to, jak odbierają nas rozmówcy podczas spotkań online.
Kontakty rozwijane w ten sposób nabierają wartości z biegiem miesięcy. Nie trzeba pojawiać się na każdym spotkaniu czy zabiegać o uwagę każdej nowo poznanej osoby. Znacznie cenniejsze okazuje się konsekwentne pielęgnowanie znajomości i gotowość do dalszych rozmów po pierwszym kontakcie. Regularność, połączona z prawdziwym zainteresowaniem, stanowi siłę napędową trwałych relacji.
Znaczenie relacji międzyludzkich
Zawiązywanie znajomości już podczas studiów niesie ze sobą szereg korzyści, które mogą procentować przez kolejne etapy życia zawodowego. Akademickie otoczenie sprzyja budowaniu autentycznych więzi – zarówno z innymi studentami, jak i wykładowcami czy osobami, które w przyszłości będą działać w różnych sektorach rynku pracy. Gdy relacje te opierają się na wzajemnej otwartości i są choćby w minimalnym stopniu pielęgnowane, z czasem mogą zacząć działać na rzecz obu stron – nierzadko jeszcze zanim pojawią się jakiekolwiek ogłoszenia o naborze.
Rozszerzanie kręgu znajomych nie musi wiązać się z przebojowością czy wyrachowanym planem. Często impulsem do nawiązania kontaktu jest zwykła chęć rozmowy, szczera sympatia lub zainteresowanie drugim człowiekiem. Niekiedy wszystko zaczyna się od krótkiej wymiany zdań po wykładzie, wspólnej pracy nad projektem, gratulacji po prezentacji czy spontanicznego udostępnienia cennej informacji. Z pozoru błahe momenty z czasem przeradzają się w relacje oparte na zaufaniu i wzajemnej sympatii. To właśnie one potrafią otwierać drzwi do wspólnych przedsięwzięć czy nowych ścieżek rozwoju – bez sztuczności, w atmosferze szczerości i w zgodzie z własnym tempem.
Źródła:
- Unemployment statistics and beyond – Eurostat
- http://Kupmeble.pl
- Networking a poszukiwanie pracy – raport Zielonej Linii
- Praca po znajomości? A dlaczego nie? – EPALE
- Rola networkingu w poszukiwaniu pracy – Trendy na rynku pracy – Zielona Linia
- Czym jest Erasmus+? – informacje o programie
Artykuł powstał we współpracy z partnerem serwisu WhitePress
Autor tekstu: Julia Kamińska
09 lutego 2026
