{"id":11767,"date":"2026-06-03T09:21:28","date_gmt":"2026-06-03T07:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/bk.uksw.edu.pl\/?p=11767"},"modified":"2026-06-03T10:51:43","modified_gmt":"2026-06-03T08:51:43","slug":"sztuczna-inteligencja-w-zyciu-studenta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bk.uksw.edu.pl\/pl\/sztuczna-inteligencja-w-zyciu-studenta\/","title":{"rendered":"Sztuczna inteligencja w \u017cyciu studenta"},"content":{"rendered":"\n

Sztuczna inteligencja na uczelniach nie jest ju\u017c technologiczn\u0105 nowink\u0105, lecz jednym z narz\u0119dzi, po kt\u00f3re studenci si\u0119gaj\u0105 w codziennej pracy. O tym, jak powszechne sta\u0142o si\u0119 korzystanie z AI, m\u00f3wi raport HEPI i Kortext<\/a> z 2025 roku: 92% ankietowanych os\u00f3b studiuj\u0105cych na pierwszym stopniu deklarowa\u0142o w nim korzystanie z AI, a 88% przyzna\u0142o, \u017ce wspomaga\u0142o si\u0119 generatywn\u0105 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 przy zadaniach zaliczeniowych. Dlatego rozmowa coraz rzadziej dotyczy samej obecno\u015bci tych rozwi\u0105za\u0144 w edukacji akademickiej. Znacznie wa\u017cniejsze staje si\u0119 pytanie, do czego mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 bez szkody dla samodzielnego my\u015blenia. Najprostsze skojarzenie z AI \u2013 gotowiec zamiast w\u0142asnego wysi\u0142ku \u2013 nie jest przypadkowe. Nie oznacza to jednak, \u017ce ka\u017cde u\u017cycie technologii musi prowadzi\u0107 do rezygnacji z w\u0142asnej pracy. <\/strong>Najrozs\u0105dniejsze podej\u015bcie zaczyna si\u0119 tam, gdzie AI nie przejmuje nauki, lecz pomaga lepiej nad ni\u0105 zapanowa\u0107. Mo\u017ce u\u0142atwia\u0107 wej\u015bcie w trudny temat, porz\u0105dkowa\u0107 rozproszone materia\u0142y, podpowiada\u0107 pierwsze tropy do researchu i wspiera\u0107 dopracowanie tekstu napisanego samodzielnie. W takim modelu technologia usprawnia proces, ale sens, wyb\u00f3r argument\u00f3w i ostateczne wnioski pozostaj\u0105 po stronie studenta.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>AI na uczelniach budzi silne emocje \u2013 nie bez powodu<\/h4>\n\n\n\n

AI tak szybko zadomowi\u0142o si\u0119 w \u017cyciu student\u00f3w, poniewa\u017c odpowiada na bardzo praktyczne potrzeby. <\/strong>Pomaga sprawniej przej\u015b\u0107 przez materia\u0142, t\u0142umaczy z\u0142o\u017cone zagadnienia bardziej przyst\u0119pnym j\u0119zykiem, porz\u0105dkuje rozproszone notatki i u\u0142atwia pierwszy krok w researchu, kiedy brakuje jeszcze jasnego punktu wyj\u015bcia. Dla wielu os\u00f3b staje si\u0119 wi\u0119c podr\u0119cznym wsparciem na kilku etapach pracy.<\/p>\n\n\n\n

Po drugiej stronie tej dyskusji s\u0105 wyk\u0142adowcy i promotorzy, dla kt\u00f3rych korzystanie ze sztucznej inteligencji cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z pytaniami o samodzielno\u015b\u0107 student\u00f3w. \u0179r\u00f3d\u0142em tych w\u0105tpliwo\u015bci nie jest wy\u0142\u0105cznie ostro\u017cno\u015b\u0107 wobec nowego narz\u0119dzia, ale obawa, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b zacznie omija\u0107 najwa\u017cniejsze etapy pracy akademickiej: lektur\u0119, analiz\u0119, wyci\u0105ganie wniosk\u00f3w i budowanie w\u0142asnego stanowiska. Taki niepok\u00f3j trudno uzna\u0107 za oderwany od rzeczywisto\u015bci, zw\u0142aszcza \u017ce w sieci co jaki\u015b czas pojawiaj\u0105 si\u0119 przyk\u0142ady prac licencjackich, magisterskich czy in\u017cynierskich, do kt\u00f3rych trafi\u0142y \u015blady rozmowy z botem \u2013 cho\u0107by wst\u0119pne formu\u0142ki typu \u201eOto gotowy szkic eseju na temat\u2026\u201d. Je\u015bli korzystanie z AI sprowadza si\u0119 do produkowania gotowc\u00f3w, student nie \u0107wiczy tych umiej\u0119tno\u015bci, dla kt\u00f3rych w og\u00f3le podejmuje si\u0119 studia.<\/strong> Wtedy technologia nie pomaga w nauce \u2013 tylko j\u0105 udaje.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy samoocen\u0105 student\u00f3w a perspektyw\u0105 kadry dobrze pokazuje <\/strong>badanie University of Maryland<\/strong><\/a>.<\/strong> W\u015br\u00f3d student\u00f3w 64% uzna\u0142o, \u017ce rozumie zasady odpowiedzialnego u\u017cywania narz\u0119dzi generatywnych. Po stronie prowadz\u0105cych tylko 18% by\u0142o zdania, \u017ce studenci rzeczywi\u015bcie potrafi\u0105 korzysta\u0107 z nich zgodnie z regu\u0142ami akademickimi. Tych liczb nie nale\u017cy jednak traktowa\u0107 jak obrazu ca\u0142ego szkolnictwa wy\u017cszego. Autorzy przypominali, \u017ce ankieta dotyczy\u0142a jednej uczelni, a odpowiedzi udzieli\u0142o 5% student\u00f3w i 16% prowadz\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

W podobnych ankietach prowadzonych na uniwersytetach studenci cz\u0119sto bior\u0105 udzia\u0142 mniej ch\u0119tnie ni\u017c kadra akademicka. Taka rezerwa mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne \u017ar\u00f3d\u0142a. Jednym z nich bywa obawa przed m\u00f3wieniem wprost o w\u0142asnym sposobie korzystania z AI \u2013 szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy regu\u0142y nie s\u0105 dobrze opisane albo technologia nadal budzi podejrzliwo\u015b\u0107. Dlatego ten rozd\u017awi\u0119k nie m\u00f3wi wy\u0142\u0105cznie o samej r\u00f3\u017cnicy ocen.<\/strong> Pokazuje r\u00f3wnie\u017c atmosfer\u0119, w kt\u00f3rej po obu stronach pojawia si\u0119 wi\u0119cej ostro\u017cno\u015bci i mniej zaufania.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Rozs\u0105dne u\u017cycie AI zaczyna si\u0119 od intencji<\/h4>\n\n\n\n

W akademickiej rozmowie o AI \u0142atwo wpa\u015b\u0107 w skrajne oceny. Dla jednych to g\u0142\u00f3wnie spos\u00f3b na obchodzenie zasad, dla innych \u2013 niemal niezawodny asystent w nauce. Tymczasem znaczenie ma przede wszystkim to, z jak\u0105 intencj\u0105 student si\u0119ga po takie narz\u0119dzie.<\/strong> Czym innym jest oczekiwanie gotowego eseju, a czym innym pro\u015bba o uporz\u0105dkowanie najwa\u017cniejszych w\u0105tk\u00f3w, podpowied\u017a, gdzie szuka\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142, oraz sprawdzenie logiki w\u0142asnego rozumowania. W\u0142a\u015bnie w tym miejscu przebiega granica mi\u0119dzy pomoc\u0105 w nauce a oddawaniem pracy technologii.<\/p>\n\n\n\n

Dobre u\u017cycie AI mo\u017cna pozna\u0107 po efekcie <\/strong>\u2013 student rozumie wi\u0119cej, szybciej trafia na sensowne materia\u0142y, ma lepiej uporz\u0105dkowany plan dzia\u0142ania i potrafi samodzielnie obroni\u0107 w\u0142asne rozumowanie. W takim modelu AI wzmacnia prac\u0119 studenta, zamiast zdejmowa\u0107 z niego odpowiedzialno\u015b\u0107 za jej sens. K\u0142opot zaczyna si\u0119 wtedy, gdy narz\u0119dzie przejmuje najwa\u017cniejsze decyzje: jak rozumie\u0107 materia\u0142, kt\u00f3rym \u017ar\u00f3d\u0142om zaufa\u0107 i jakie wnioski wyci\u0105gn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Od notatek po research. Jak sztuczna inteligencja mo\u017ce wspiera\u0107 studenta?<\/h4>\n\n\n\n

Wiele opisanych ni\u017cej zastosowa\u0144 nie wymaga zaawansowanych ani niszowych narz\u0119dzi. Wystarcz\u0105 og\u00f3lnodost\u0119pne chatboty i modele AI \u2013 rozwi\u0105zania, po kt\u00f3re studenci cz\u0119sto si\u0119gaj\u0105 regularnie, cho\u0107 nie zawsze wykorzystuj\u0105 pe\u0142ni\u0119 ich mo\u017cliwo\u015bci.<\/strong> Dlatego punktem wyj\u015bcia nie powinien by\u0107 wyb\u00f3r konkretnego rozwi\u0105zania, ale pytanie, jaki problem ma ono pom\u00f3c rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Prostsze wyja\u015bnianie trudnych poj\u0119\u0107<\/h4>\n\n\n\n

Jednym z najbardziej praktycznych zastosowa\u0144 AI jest t\u0142umaczenie zawi\u0142ego materia\u0142u na j\u0119zyk, kt\u00f3ry \u0142atwiej przyswoi\u0107. <\/strong>Kiedy podr\u0119cznik operuje g\u0119stymi definicjami, a z wyk\u0142adu nie wszystko uda\u0142o si\u0119 zapami\u0119ta\u0107, chatbot mo\u017ce pom\u00f3c roz\u0142o\u017cy\u0107 trudne poj\u0119cie na prostsze elementy i pokaza\u0107 je na przyk\u0142adach. Wystarczy dobrze ustawi\u0107 zadanie, na przyk\u0142ad: \u201eWyt\u0142umacz mi r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy korelacj\u0105 a przyczynowo\u015bci\u0105 prostym j\u0119zykiem. Dodaj dwa przyk\u0142ady b\u0142\u0119dnego rozumowania\u201d. Taka odpowied\u017a nie zast\u0119puje lektury, ale mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 pierwszy kontakt z tematem i pom\u00f3c zobaczy\u0107 jego logik\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Najciekawsze efekty pojawiaj\u0105 si\u0119 wtedy, gdy AI nie zamyka zagadnienia jedn\u0105 definicj\u0105, ale pomaga zestawi\u0107 r\u00f3\u017cne sposoby my\u015blenia o tym samym problemie. Student mo\u017ce poprosi\u0107 o wyja\u015bnienie go z innej perspektywy badawczej albo o por\u00f3wnanie kilku odmiennych podej\u015b\u0107. <\/strong>Dzi\u0119ki temu bot nie podsuwa gotowego fina\u0142u pracy, lecz pomaga zobaczy\u0107 mo\u017cliwe drogi doj\u015bcia do w\u0142asnego rozumienia.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Lepszy start w szukaniu \u017ar\u00f3de\u0142<\/h4>\n\n\n\n

Research cz\u0119sto zaczyna si\u0119 od szerokiego tematu, kilku lu\u017anych skojarze\u0144 i poczucia, \u017ce materia\u0142\u00f3w jest za du\u017co, a dobry punkt zaczepienia wci\u0105\u017c si\u0119 nie pojawia. W\u0142a\u015bnie na tym etapie AI mo\u017ce szczeg\u00f3lnie pom\u00f3c. <\/strong>Narz\u0119dzia po\u0142\u0105czone z wyszukiwaniem albo bazami publikacji potrafi\u0105 w kr\u00f3tkim czasie przejrze\u0107 du\u017c\u0105 liczb\u0119 materia\u0142\u00f3w naukowych, wskaza\u0107 powtarzaj\u0105ce si\u0119 w\u0105tki, zaproponowa\u0107 trafniejsze has\u0142a do dalszego szukania i pom\u00f3c sformu\u0142owa\u0107 pierwsze, robocze wnioski. To, co studentowi zaj\u0119\u0142oby wiele godzin, a czasem dni pracy, technologia mo\u017ce wst\u0119pnie uporz\u0105dkowa\u0107 w kilkana\u015bcie minut.<\/p>\n\n\n\n

Nie znaczy to jednak, \u017ce AI przejmuje research za autora. Mo\u017ce pom\u00f3c zaw\u0119zi\u0107 temat, pogrupowa\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a i podpowiedzie\u0107, na kt\u00f3re argumenty, metodologie albo sporne punkty zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119. Ostateczna ocena materia\u0142\u00f3w nadal nale\u017cy jednak do studenta.<\/strong> To on powinien przeczyta\u0107 teksty, sprawdzi\u0107 ich jako\u015b\u0107, por\u00f3wna\u0107 kontekst bada\u0144 i zdecydowa\u0107, kt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a rzeczywi\u015bcie pasuj\u0105 do budowanej argumentacji. Bez takiej kontroli \u0142atwo pomyli\u0107 sprawnie przygotowan\u0105 podpowied\u017a z rzeteln\u0105 analiz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Pomoc w poprawianiu w\u0142asnego tekstu<\/h4>\n\n\n\n

AI bywa najbardziej przydatne nie wtedy, gdy ma napisa\u0107 tekst od zera, lecz wtedy, gdy gotowa praca potrzebuje drugiego spojrzenia. Mo\u017ce wy\u0142apa\u0107 powt\u00f3rzenia, wskaza\u0107 zdania wymagaj\u0105ce uproszczenia, zauwa\u017cy\u0107 b\u0142\u0119dy j\u0119zykowe, ortograficzne i interpunkcyjne oraz pokaza\u0107 fragmenty, w kt\u00f3rych argumentacja zaczyna traci\u0107 p\u0142ynno\u015b\u0107. <\/strong>Przydaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przy uk\u0142adaniu akapit\u00f3w w logiczniejsz\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 i skracaniu tych cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re os\u0142abiaj\u0105 tempo tekstu. Przed takim u\u017cyciem AI trzeba jednak sprawdzi\u0107 regu\u0142y przyj\u0119te na konkretnej uczelni, kierunku i u danego prowadz\u0105cego, poniewa\u017c granice dozwolonej pomocy nadal nie wsz\u0119dzie wygl\u0105daj\u0105 tak samo.<\/p>\n\n\n\n

Najbezpieczniej traktowa\u0107 AI jak redaktora technicznego, kt\u00f3ry mo\u017ce zasugerowa\u0107 poprawki, ale nie powinien przejmowa\u0107 autorstwa. Argumenty, interpretacje i sens pracy musz\u0105 zosta\u0107 wypracowane przez studenta. <\/strong>To on odpowiada za tekst podpisany w\u0142asnym nazwiskiem i to on powinien umie\u0107 wyja\u015bni\u0107, dlaczego znalaz\u0142y si\u0119 w nim okre\u015blone tezy. Trzeba te\u017c uwa\u017ca\u0107 na dane. Publiczny chatbot nie jest dobrym miejscem na informacje wra\u017cliwe, niepublikowane wyniki bada\u0144 ani du\u017ce fragmenty pracy, je\u015bli nie wiadomo, co dzieje si\u0119 z przes\u0142an\u0105 tre\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Wsparcie przy prezentacjach, wydarzeniach i inicjatywach<\/h4>\n\n\n\n

Poza zaj\u0119ciami studenci cz\u0119sto pracuj\u0105 nad rzeczami, kt\u00f3re wymagaj\u0105 dobrej organizacji: prezentacj\u0105 dla grupy, projektem zespo\u0142owym, wydarzeniem ko\u0142a naukowego albo inicjatyw\u0105 przygotowywan\u0105 r\u00f3wnolegle do studi\u00f3w. Sztuczna inteligencja mo\u017ce wtedy pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 porz\u0105dkuj\u0105c\u0105. <\/strong>Pomaga rozbi\u0107 wi\u0119kszy pomys\u0142 na zadania, u\u0142o\u017cy\u0107 plan dzia\u0142ania, zebra\u0107 propozycje w sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 i przygotowa\u0107 pierwsz\u0105 wersj\u0119 konspektu prezentacji lub komunikacji projektu.<\/p>\n\n\n\n

Dobrym przyk\u0142adem jest konferencja studencka organizowana przez ko\u0142o naukowe. Zanim powstanie jej strona internetowa \u2013 dzi\u0119ki kt\u00f3rej ktokolwiek dowie si\u0119 o takim wydarzeniu \u2013 trzeba ustali\u0107 uk\u0142ad najwa\u017cniejszych informacji, mi\u0119dzy innymi opis wydarzenia, program, formularz zapis\u00f3w, dane kontaktowe i komunikaty dla uczestnik\u00f3w. AI mo\u017ce pom\u00f3c zaplanowa\u0107 tak\u0105 struktur\u0119, zaproponowa\u0107 nazwy sekcji, przygotowa\u0107 robocze opisy i u\u0142o\u017cy\u0107 tre\u015bci w logicznej kolejno\u015bci. <\/strong>Gdy tre\u015bci s\u0105 ju\u017c uporz\u0105dkowane, kreator stron www<\/a> mo\u017ce pom\u00f3c szybciej uruchomi\u0107 prost\u0105 stron\u0119 projektu lub wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Pierwszy filtr dla w\u0142asnych pomys\u0142\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

Nie ka\u017cdy studencki pomys\u0142 mie\u015bci si\u0119 w ramach zaj\u0119\u0107, zalicze\u0144 i projekt\u00f3w na ocen\u0119. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b ju\u017c w trakcie studi\u00f3w dorabia, testuje w\u0142asne inicjatywy albo sprawdza, czy lu\u017ana koncepcja ma szans\u0119 zmieni\u0107 si\u0119 w co\u015b bardziej konkretnego. Chatbot mo\u017ce pom\u00f3c zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 przy samym pomy\u015ble<\/strong> \u2013 roz\u0142o\u017cy\u0107 go na cz\u0119\u015bci, sprawdzi\u0107 mo\u017cliwe kierunki i wychwyci\u0107 pytania, kt\u00f3re zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 dopiero p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli student my\u015bli o tym, \u017ceby uruchomi\u0107 w\u0142asny sklep internetowy<\/a>, technologia mo\u017ce pom\u00f3c przej\u015b\u0107 przez pocz\u0105tkowy etap pracy nad tak\u0105 koncepcj\u0105. Mo\u017cna j\u0105 wykorzysta\u0107 do rozpisania planu, sprawdzenia, jak komunikuje si\u0119 konkurencja, doprecyzowania oferty i przygotowania pierwszych opis\u00f3w produkt\u00f3w. Ostateczne decyzje nadal nale\u017c\u0105 do cz\u0142owieka, ale AI mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce pomys\u0142 szybciej przestanie by\u0107 tylko og\u00f3ln\u0105 ide\u0105 i zacznie przypomina\u0107 projekt, nad kt\u00f3rym mo\u017cna pracowa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/a>Pu\u0142apka wiarygodnie brzmi\u0105cych odpowiedzi<\/h4>\n\n\n\n

Po wcze\u015bniejszych przyk\u0142adach wida\u0107, \u017ce w korzystaniu z AI nie musi by\u0107 nic z\u0142ego \u2013 du\u017co zale\u017cy od intencji, sposobu pracy i tego, czy student nadal samodzielnie my\u015bli nad materia\u0142em. Nie jest to jednak narz\u0119dzie wolne od wad. <\/strong>Najbardziej zdradliwe bywa nie samo to, \u017ce pope\u0142nia b\u0142\u0119dy, lecz spos\u00f3b, w jaki je podaje. Odpowied\u017a mo\u017ce brzmie\u0107 logicznie, elegancko i bardzo pewnie, cho\u0107 zawiera zmy\u015blone fakty, uproszczone teorie albo pomini\u0119te szczeg\u00f3\u0142y, od kt\u00f3rych zale\u017cy sens ca\u0142ego zagadnienia. Tak dzia\u0142aj\u0105 halucynacje<\/a> AI \u2013 model tworzy tre\u015b\u0107 wygl\u0105daj\u0105c\u0105 na wiarygodn\u0105 nawet wtedy, gdy nie ma ona oparcia w rzeczywistych \u017ar\u00f3d\u0142ach.<\/p>\n\n\n\n

Ten problem szczeg\u00f3lnie mocno uderza w research i bibliografi\u0119. AI potrafi wygenerowa\u0107 spis literatury, kt\u00f3ry na pierwszy rzut oka wygl\u0105da profesjonalnie, ale po sprawdzeniu okazuje si\u0119 pe\u0142en fa\u0142szywych trop\u00f3w: publikacji, kt\u00f3rych nie da si\u0119 znale\u017a\u0107, b\u0142\u0119dnych numer\u00f3w DOI, pomylonych numer\u00f3w czasopism, przekr\u0119conych nazwisk badaczy albo cytat\u00f3w przypisanych autorom bez potwierdzenia w \u017ar\u00f3dle. Dlatego \u017cadnej odpowiedzi nie nale\u017cy przyjmowa\u0107 bez weryfikacji. <\/strong>Student musi sprawdzi\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a, por\u00f3wna\u0107 informacje i zachowa\u0107 kontrol\u0119 nad materia\u0142em, kt\u00f3ry ostatecznie trafi do recenzowanej pracy.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Narz\u0119dzie do nauki, nie zamiennik my\u015blenia<\/h4>\n\n\n\n

Dyskusja o obecno\u015bci AI na uczelniach szybko nie zniknie, zw\u0142aszcza \u017ce granice dopuszczalnego u\u017cycia bywaj\u0105 r\u00f3\u017cnie rozumiane przez student\u00f3w i prowadz\u0105cych. Nie chodzi wi\u0119c o samo narz\u0119dzie, lecz o zakres oddanej mu kontroli. Mo\u017ce porz\u0105dkowa\u0107 prac\u0119 i u\u0142atwia\u0107 przej\u015bcie przez cz\u0119\u015b\u0107 zada\u0144, ale nie powinno przejmowa\u0107 samodzielnego my\u015blenia, oceny \u017ar\u00f3de\u0142 ani odpowiedzialno\u015bci za wnioski.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n